Şiddet Uygulayan Öğretmen

Şenel Karaman

Klinik Psikolog

Toplumumuzda sorunları şiddet yoluyla çözme eğilimi var. Aynı eğilimi öğretmen de gösterirse bu korkunç bir şey. Çünkü çocuklarımıza ve gençlerimize sorunları çözmenin farklı biçimlerini gösterecek olan öğretmenlerimizdir.

Birçok ailenin çocuk yetiştirme konusunda ciddi zorlukları var; ne kendi sorunlarını ne de çocuklarının sorunlarını çözemiyorlar, çocuklarına iyi örnek olamıyorlar. Burada öğretmenlerin stratejik bir önemi var. Öğretmenler çocuklarımızın göreceği son sağlıklı insanlardır. Ne yaptığını bilen, çocuklarla ve gençlerle iletişim kurabilen, sorunları çözebilen öğretmenlere ihtiyacımız var.

Bir öğretmenin sorun ne olursa olsun fiziksel ya da psikolojik şiddeti bir disiplin aracı olarak görmesi mazur görülemez. Ancak her olayı kendi durumuna göre değerlendirmek lazım. Ülkemizde şiddet gören öğretmenler de var. Öğrencilerinin veya velilerinin fiziksel yada psikolojik baskısına maruz kalan öğretmenler de var.

Fiziksel ya da psikolojik şiddeti disiplin aracı olarak gören öğretmenler okuldan uzaklaştırılmalıdır. Çünkü şiddete maruz kalmak travmatik bir durumdur. İster fiziksel olsun, isterse sözel olsun her türlü saldırganlık çocuğun kendisini değersiz, önemsiz hissetmesine neden olur ve kendisini kontrol duygusu zayıflar, benlik saygısı düşer. Şiddet mağduru çocuk ve gençlerin bir bölümü saldırganlık olurken bir bölümü içine kapanır.

Öğretmeni tarafından şiddete maruz kalan çocuğun güven duygusu zayıflar, okula, öğrenmeye, sadece öğretmene değil öğretmenin dersine karışı da olumsuz duygular geliştirir. Bu nedenle öğrencinin zihinsel ve ruhsal gelişimi bozulur; okul başarısında düşmeler görünür.

Bir okulda uygulanan disiplin metodu ile öğrencilerin davranışları arasında ilişki vardır. Eğer okul yöneticileri ya da öğretmenler fiziksel ceza uyguluyorlarsa öğrencilerin kendi aralarındaki kavgalarda ciddi artışlar olur. Disiplinde şiddet azalırsa bu öğrencilere yansır ve kendi aralarındaki sorunları çözmenin farklı biçimlerini uygularlar. Öğrencilerin davranışları yönetici ve öğretmenlerin bir tür yansımasıdır. Bir okulda öğrenciler arasında ciddi şiddet, zorbalık görüyor iseniz muhtemelen o okulda bazı öğretmenlerin veya idarecilerin fiziksel şiddeti vardır.

Eğer bir yetişkin (anne baba, öğretmen, eş, vb.) çocuklar üzerinde şiddet uyguluyorsa psikolojik yardım almalıdır.

Bir öğretmen fiziksel veya psikolojik şiddet uyguluyorsa şu üç durumdan birisi vardır:

1.     Psikolojik sorunları, çözülmemiş travmaları olabilir,

2.     Mesleki açıdan yeterliliğini ve etkililiğini sağlayacak bilgi ve becerileri yoktur,

3.     İnsanlarla bağlanma konusunda ciddi sorunları olabilir.

Okullarda verilen mesleki gelişime yönelik seminerlerle bu üç sorun çözülemez. Bu konuda sorununa göre yardım ya da eğitim alması gerekir. Milli Eğitim Bakanlığının bu konuda bir stratejisi olmalıdır. Kendi öğretmenine sahip çıkması, psikolojik sorunu olanların destek almasını sağlamalıdır. Bu sorunlar uygun uzman ve yöntemlerle halledilebilir.

Şiddet görmüş bir çocuğu ailesi veya okul sistemi sahiplenmeli, travması temizlenmelidir. Bu profesyonel bir yardımla olur. Bizim çocukluğumuzda okullarda öğretmenler tarafından dövülmek, azarlanmak sık rastlanan bir durumdu ve bir çoğumuz bunu genel olduğu için tolere edebildik. Ancak aşağılayan, kişiliğimize saldıran öğretmenlerin etkilerini çok azımız atlatabildik.

Bu günkü yaşadığımız şiddet ortamında sayıları azda olsa o öğretmenlerin etkileri olduğunu düşünüyorum. Aynı öğretmen tarafından incitilmiş bir çok insanla çalıştım. Birbirinden habersiz gelen bir çok danışanımın aynı öğretmenin öğrencisi olduğunu öğrenmek beni şaşırtmıştır.

Bir öğretmen öğrencilerinin hayatında zannettiğinden çok fazla öneme sahiptir. Özellikle varoşlarda görev yapan öğretmenler öğrencilerine sadece bilgi vermezler aynı zamanda hayatı, kent kültürünü gösterirler. Bu okullarda görev yapmak çok özeldir ve bana göre gerçekten kutsal bir görevdir.

Disiplin yönetmeliği iyi işletilmiyor. Bir öğrenci arkadaşlarını, sınıfı veya öğretmeni çok zorluyorsa okul sistemi dışarısına çıkarılabilmelidir. Uygun yardım alması için yönlendirmek, desteklemek yanında ciddi disiplin cezaları verilebilmelidir. Yönetmelikte belirtilen cezaları vermek öğrencinin psikolojisini bozmaz, hayatın sınırlarını fark etmesini kolaylaştırır. Ancak fiziksel ceza çocuğun gelişimine ciddi zarar verir.