top of page
Ara

Kitap İncelemesi : EMDR, Dissosiyasyon ve Ötesi: Etkili Travma Tedavisi İçin Çerçeveyi Yeniden İncelemek ve Genişletmek

EMDR, Dissociation, and Beyond: Reexamining and Expanding the Frame for Impactful Trauma Treatment

Yazarlar: Jennifer A. Madere, D. Michael Coy

Yayın Yılı : 2026

Kitap kapsamında EMDR'ın özellikle disosiyasyon durumunda kullanımına dair eleştirilere, güncel bilimsel çalışmalara ve travma tedavisine yönelik yenilikçi yaklaşımlara dair hazırlanmış podcaste aşağıdan ulaşabilirsiniz.

EMDR, Dissosiyasyon ve Ötesi

Bu kitap, dissosiyatif bozuklukların tedavisinde Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) terapisinin kullanımına yönelik kapsamlı ve ileri düzey bir klinik rehber sunmaktadır. Yazarlar, geleneksel EMDR eğitimlerindeki boşlukları doldurarak, karmaşık travma ve dissosiyasyonla çalışan terapistler için kuramsal bir derinlik ve pratik müdahale protokolleri geliştirmeyi hedeflemişlerdir.


1. Bölüm: Kuramsal Temeller ve AIP Modelinin Genişletilmesi


Kitabın ilk bölümü, dissosiyasyonun nörobiyolojik, psikolojik ve fenomenolojik boyutlarını ele almaktadır. Yazarlar, EMDR'nin temelini oluşturan Adaptif Bilgi İşleme (AIP) modelinin, ağır dissosiyatif bozuklukları açıklamakta yetersiz kaldığı noktaları tartışmaktadır. AIP modeli, travma öncesinde bütünleşmiş bir benlik olduğunu varsayarken, dissosiyatif hastalar için bu durum geçerli olmayabilir.


Bu eksikliği gidermek için yazarlar, 19. yüzyılın sonlarında yaşamış olan Boris Sidis'in çalışmalarına geri dönerler. Sidis'in "hücresel düzeyde kümeleşme" ve "bellek boşlukları" üzerine geliştirdiği "Moment-Consciousness" (An-Bilinci) kavramı, AIP modelini dissosiyatif süreçleri de kapsayacak şekilde genişletmek için kullanılır. Ayrıca, Ruth Lanius ve arkadaşlarının PTSD'nin dissosiyatif alt tipi üzerine yaptığı modern nörobilimsel araştırmalar da kuramsal çerçeveye dahil edilmiştir.


2. Bölüm: Uygulayıcı Gelişimi ve Etik Standartlar


Yazarlar, karmaşık travma vakalarında terapistin kendi eğitim boşluklarını fark etmesinin önemine vurgu yaparlar. Kitapta, uygulayıcılar için dört ana etik prensip belirlenmiştir:



  • Bireysel Danışan Faktörleri: Danışanın semptom hafifletme mi yoksa kapsamlı bir iyileşme mi aradığına göre müdahale derinliği ayarlanmalıdır.



  • Temel Etik İlkeler: "Önce zarar verme" (non-maleficence) ilkesi gereği, dissosiyasyon taraması yapılmadan travma işlemlemeye geçilmemelidir.



  • Terapist Faktörleri: Terapistin kendi travma geçmişi ve "karşı-aktarım" süreçlerinin farkında olması kritiktir.



  • Vaka Formülasyonu: EMDR'nin, üç aşamalı bir travma tedavi modeli (Stabilizasyon, Travma İşlemleme, Entegrasyon) içine yerleştirilmesi önerilir.


3. Bölüm: Dissosiyasyon Odaklı EMDR Uygulaması


Bu bölümde EMDR'nin 8 evresi ve 3 yönlü protokolü (geçmiş, şimdi, gelecek), dissosiyasyon perspektifinden yeniden ele alınır.



  • Öykü Alma ve Değerlendirme: Danışandaki "kırmızı bayrakları" (hafıza kayıpları, içsel sesler, açıklanamayan fiziksel semptomlar vb.) fark etmek ve MID (Multidimensional Inventory of Dissociation) gibi ölçeklerle derinlemesine değerlendirme yapmak hayati önem taşır.



  • Hazırlık Evresi: Güvenli Yer (Calm/Safe Place) egzersizinin dissosiyatif danışanlar için bir "taramalı test" olarak kullanılabileceği belirtilir. Kaynak Geliştirme ve Yerleştirme (RDI) teknikleri ile danışanın duygu toleransı artırılmalıdır.



  • İşlemleme (Yeniden İşleme): Travma işlemleme sırasında kontrol dışı "flooding" (duygu seline kapılma) riskine karşı "fraksiyonel işlemleme" ve "kısıtlı işlemleme" (EMD) yöntemleri önerilir.


4. Bölüm: Gelişmiş Müdahaleler ve "Benlik Sistemleri"


Kitabın son bölümü, benlik durumları (ego states) ile çalışmaya odaklanır.


  • Benlik Sistemi Haritalama: Danışanın iç dünyasındaki farklı "parçaların" yaşları, rolleri ve birbirleriyle olan ilişkilerini görselleştirmek için kullanılır.



  • Flashback Yönetimi: Tüm flashbacklerin aynı olmadığı; bazı görüntüler bir yardım çığlığıyken, bazılarının içsel bir cezalandırma süreci olabileceği anlatılır.



  • Id Protokolü (Introject Decathexis): Michael Coy tarafından geliştirilen bu orijinal protokol, "fail içe-atımları" (perpetrator introjects) ile doğrudan çalışmayı hedefler. Bu yöntem, yıkıcı enerjiyi parçadan ayırarak (decathexis), içsel düşman olarak görülen parçaların daha uyumlu birer ego durumuna dönüşmesini sağlar.


Sonuç

Kitap, EMDR'nin sadece bir "müdahale" değil, ilişkisel bir "psikoterapi" olarak görülmesi gerektiğini savunur. Yazarlar, terapistleri "bildiğini sanma" yanılgısından kaçınmaya ve dissosiyatif sistemlerin karmaşıklığına saygı duyan, esnek bir çerçeve geliştirmeye davet eder.




Referanslar



Yorumlar

5 üzerinden 0 yıldız
Henüz hiç puanlama yok
Puanlama ekleyin
  • Instagram
  • Youtube
  • Facebook
bottom of page